Beğendiğin sitenin yapısını kendi markanla kurmak

Herkesin "işte böyle bir site istiyorum" dediği bir örnek vardır. Sorun, o örnekle kendi siten arasındaki yolun belirsiz olmasıdır: ajans "ilham alırız" der, sonuç örneğe hiç benzemez; ya da tam tersi, örneğe o kadar benzer ki ortada senin markan kalmaz. Bu yazı üçüncü yolu anlatıyor: beğendiğin sitenin yapısını referans alıp, üstüne tamamen kendi markanı ve kendi içeriğini kurmak.

Yapı referansı neden işe yarar?

Çünkü iyi bir sitenin asıl değeri renklerinde değil, kararlarında saklıdır: hangi bölüm önce gelir, itiraz nerede cevaplanır, kanıt nerede gösterilir, çağrı kaç kez ve nerede tekrarlanır. Bu kararlar yüzlerce deneme yanılmayla oturmuştur ve sektörden bağımsız çalışır. Sıfır noktasından "nasıl bir site olsun" diye düşünmek haftalar alır; kanıtlanmış bir akışı iskelet olarak alıp kendi içeriğinle doldurmak ise günler.

Beğendiğin sitenin yapısı nasıl çıkarılır?

Siteyi baştan sona gez ve görsellerine değil kararlarına not tut. Çıkaracağın harita üç katmandır:

• Sayfa mimarisi: Hangi sayfalar var, menüde ne öne çıkıyor, hangi sayfa hangi sayfaya bağlanıyor?
• Bölüm dizilimi: Ana sayfada yukarıdan aşağı hangi bölümler, hangi sırayla geliyor? Her bölümün işlevini tek cümleyle yaz: "sorunu tarif ediyor", "kanıt gösteriyor", "itirazı cevaplıyor".
• Akış kararları: Çağrı düğmesi kaç kez tekrarlanıyor, form kaç alanlı, fiyat gösteriliyor mu, sosyal kanıt nerede duruyor?

Bu haritayı çıkardığında elinde artık o site değil, o sitenin şablonu vardır. Aynı şablon bir diş kliniğine de, bir yazılım ürününe de giydirilebilir.

Yapıdan kendi sitene: 5 adım

1. Referansı seç ve haritala Tek referans yeter; üç siteden parça toplamak akışı bozar. Yukarıdaki üç katmanı bir metin dosyasına yaz. Bu dosya, kodlama ajanına vereceğin tarifin ilk yarısıdır.
2. Her bölümü kendi içeriğinle eşle "Referansta burada müşteri logoları var; bende buraya tamamlanmış işler gelecek" gibi. Eşleşmeyen bölümü zorla doldurma, çıkar; senin işinde gereken ama referansta olmayan bölümü ekle. Yapı iskelet, kural değil.
3. Marka çekirdeğini hazırla Renk, yazı tipi, ton ve tekrar eden ifadelerin tek dosyada toplandığı marka çekirdeği, siteyi referanstan görsel olarak ayıran katmandır. Çekirdek ne kadar netse sonuç o kadar "senin" olur.
4. Ajana yapıyı ve çekirdeği birlikte ver Tarif iki dosyadan oluşur: yapı haritası ve marka çekirdeği. Ajan bunlarla statik bir site üretir; içerik metinlerini sen yazarsın veya mevcut sitenden taşırsın, ajan uydurmaz.
5. Kalite kapısından geçir Yayın öncesi iki kontrol: benzerlik kontrolü (referanstan tek cümle, tek görsel, tek slogan sızmamış olmalı) ve duman testi (tüm sayfalar açılıyor, form çalışıyor, mobilde kırılma yok).

Referansa ne kadar benzemek fazla benzemektir?

Pratik bir ölçü: iki siteyi yan yana açan biri "aynı ekip yapmış olabilir" diyorsa sorun yok, "bu ondan kopyalanmış" diyorsa sınır aşılmıştır. Bölüm sırası ve akış benzeyebilir; başlık cümleleri, görsel dili, illüstrasyon tarzı ve slogan asla. Şüphede kaldığın her öge için soru şudur: bu, ziyaretçiyi karara taşıyan bir karar mı, yoksa o markayı tanınır kılan bir ifade mi? Kararlar alınır, ifadeler alınmaz.

En sık yapılan üç hata nedir?

Birincisi, haritalama adımını atlayıp ajana doğrudan "şu siteye benzesin" demek. Bu tarif, ajanı görsel taklide iter; yapı yerine yüzey kopyalanır ve tam da kaçınılması gereken sonuç doğar. İkincisi, referansın her bölümünü doldurma zorunluluğu hissetmek: referans sitede vaka çalışmaları bölümü var diye, elinde tek vaka yokken o bölümü boş vaatlerle doldurmak siteyi zayıflatır. Eksik içeriğin bölümü kurulmaz, içerik hazır olunca eklenir. Üçüncüsü, metni en sona bırakmak. Yapı hazır, tasarım hazır, metin "sonra yazarız" denince site haftalarca yer tutucu cümlelerle bekler. Metin, yapı haritasıyla aynı hafta yazılmalı; çünkü gerçek metin bazen yapıyı da değiştirir: üç cümlede anlatılabilen bir hizmet, referanstaki dört bölümlük anlatıyı gerektirmez.

Bu yöntem ne zaman doğru seçim?

Elinde güçlü bir içerik var ama mevcut siten onu taşıyamıyorsa, ya da sıfırdan başlıyorsun ve tasarım kararlarında kaybolmak istemiyorsan bu yöntem en kısa yoldur. Mevcut sitenin içeriği değerliyse ve asıl sorun teknik eskimeyse, önce revize mi sıfırdan mı kararını ver; içeriği koruyarak yenileme yolunu statik site yazısında anlattık. Sıfırdan üretimin tamamı, içerikten yayına, kendi döngüsüyle ayrı bir yazının konusu.