Blogda ve sistem dosyalarında geçen kavramların hepsi burada, birer iki cümleyle. Aramak için yaz, daraltmak için kategoriye tıkla. Uzun anlatımlar için blog yazılarına bak.
Bir adresin kalıcı olarak başka adrese taşındığını bildiren yönlendirme. Adres yapısı değişen yenilemelerde arama değerinin taşınmasını sağlar.
İki sürümü aynı anda farklı kullanıcılara gösterip sonucu karşılaştırma yöntemi. Küçük hacimlerde sonuç anlamlı çıkmaz, bu yüzden önce hacim gerekir.
Bir sistemi kişiselleştiren ilk konuşma: marka, ton, hedef kitle ve teknik tercihler bir kez doldurulur. Sonraki tüm çıktılar bu çekirdekten beslenir.
Kendi başına adım planlayıp araç çağırabilen, çok adımlı işi bitirebilen yapay zeka kullanımı. Sohbet asistanından farkı, cevap değil sonuç üretmesidir.
Yeni bir gönderim alan adından günlük hacmi kademeli artırma pratiği. Bir anda yüksek hacim, alan adının itibarını kalıcı olarak bozabilir.
Bir metnin, modelin cevabına olduğu gibi taşınabilecek kadar net ve kendi kendine yeten parçalar içermesi. Kısa tanımlar, tablolar ve adım listeleri alıntılanabilirliği artırır.
Hedef kitlenin aramada yazdığı ifade. Tek kelimeler yerine soru biçimindeki uzun ifadeler hem daha kolay sıralanır hem üretken aramada daha çok alıntılanır.
Bir sorgunun arkasındaki gerçek ihtiyaç: öğrenmek, karşılaştırmak, satın almak veya bir siteye ulaşmak. Sayfanın biçimi bu amaca uymazsa sıralama tutmaz.
Ana konuşmanın üzerine bindirilen destek görüntü. Anlatılan şeyi gösterir ve kesim izlerini gizler.
Başka bir siteden alınan bağlantı. Sayısı değil, veren sitenin konusu ve güvenilirliği belirleyicidir.
Modele hangi bilginin, hangi sırayla ve ne kadarının verileceğini tasarlama işi. Uzun işlerde model seçiminden daha belirleyici hale gelir.
Modelin aynı anda görebildiği toplam metin miktarı. Uzun işlerde bu pencere dolduğu için işin durumunu dosyaya yazmak, sohbete güvenmekten daha sağlamdır.
Aynı içeriğin birden çok adreste bulunduğu durumda asıl adresi bildiren etiket. Değerin adresler arasında bölünmesini engeller.
Anthropic'in terminalde çalışan kodlama ajanı. Proje klasörünü okur, dosya oluşturur, komut çalıştırır; bu yüzden bir talimat dosyası verildiğinde tarif edilen sistemi kurabilir.
Sayfa yüklenirken ögelerin kaymasıyla oluşan görsel oynama puanı. Görsellere ölçü verilmemesi ve sonradan yüklenen yazı tipleri en sık nedenidir.
Google'ın sayfa deneyimini ölçtüğü üç metrik: LCP, CLS ve INP. Saha verisiyle ölçülür, laboratuvar testi yalnız tahmin verir.
Bir işin başka birine ya da bir sisteme, dosyaları ve kurallarıyla birlikte aktarılması. Devredilemeyen iş, büyüyemeyen iştir.
İlk temasta karşılıksız verilen küçük ama gerçek çıktı: tek sayfalık gözlem raporu, hızlı denetim, kısa analiz. Toplantı isteme hakkını satın alır.
Bir sistemin çıktısını hep aynı örneklerle ölçen test seti. Model veya talimat değiştiğinde kalitenin düşüp düşmediğini gösteren tek objektif yöntemdir.
Giden maili alan adı adına imzalayan kriptografik doğrulama. Mesajın yolda değişmediğini ve gerçekten o alan adından çıktığını kanıtlar.
SPF ve DKIM doğrulamayınca ne yapılacağını söyleyen politika kaydı. Hem teslim edilebilirliği hem alan adının taklit edilmesine karşı korumayı yükseltir.
Kurulumun bittiğini kanıtlayan en küçük uçtan uca deneme. Sistemin gerçekten çalıştığını, bir çıktının sonuna kadar üretilebildiğini gösterir.
Bir sayfayı görenlerin hedeflenen eylemi yapma yüzdesi. Trafiği artırmadan önce bakılması gereken ilk sayıdır.
Deneyim, uzmanlık, otorite ve güvenilirlik ölçütlerinin kısaltması. Özellikle para ve sağlık gibi hassas konularda içeriğin kim tarafından, hangi kanıtla yazıldığını önemser.
Bir işi çözen en sade araç setini seçme ilkesi. Bakım yükünü ve kurulum süresini düşürür, aracın ömrünü uzatır.
Video ve sesi komut satırından işleyen açık kaynak araç. Kesim, birleştirme, kodlama ve denetim adımlarının çoğu bunun üzerinden otomatikleşir.
Teklifte önce yüksek kapsamlı seçeneği göstererek karşılaştırma zemini kurma. Üç seçenekli yapıda ortadaki paketin seçilme olasılığını artırır.
ChatGPT, Perplexity, Gemini gibi üretken arama araçlarının cevaplarında kaynak olarak anılmayı hedefleyen çalışma. Sıralama değil, alıntılanabilirlik üzerine kuruludur.
Posta sağlayıcılarının alan adına ve gönderim IP'sine verdiği güven puanı. Şikayet oranı, yanıt oranı ve hacim düzeni tarafından belirlenir.
Bir kurumun kendi açık kaynaklarından çıkarılmış, kanıta dayalı tek sayfalık teşhis metni. İddia değil, alıntı ve tarih içerir.
Dikey videoda arayüz ögelerinin kapattığı üst ve alt bölgeler. Bu bantlara yazı konursa platformda okunmaz hale gelir.
Modelin gerçekte var olmayan bir bilgiyi güvenle uydurması. Kaynaksız rakam yasağı ve kanıt kapısı gibi kurallar bu riski üretim hattında sıfıra yaklaştırmak için vardır.
Kullanıcı etkileşimine verilen yanıt süresi. Ağır JavaScript ana iş parçacığını meşgul ettiğinde bozulur.
Ziyaretçilerin tıklama ve kaydırma davranışının sayfa üzerinde görselleştirilmesi. Metnin nerede bittiğini değil, ilginin nerede bittiğini gösterir.
Aynı girdiyle çalıştırıldığında aynı çıktıyı veren üretim. Video, rapor ve teklif hatlarında yeniden üretilebilirliğin ölçüsüdür.
Bir sayfanın arama motorunun veri tabanına alınması. Taranmak indekslenmek anlamına gelmez; içeriği zayıf sayfalar taranıp indeks dışı bırakılabilir.
Otomasyonun belirli adımlarında insan onayı beklemesi. Geri alınamayan işlerde (mail gönderimi, ödeme, silme) sistemin güvenlik supabıdır.
İzleyicilerin videoyu hangi noktaya kadar izlediğini gösteren eğri. Kısa videoda ilk saniyelerdeki düşüş, kancanın çalışmadığının kanıtıdır.
Aynı site içindeki sayfaların birbirine verdiği bağlantılar. Hem gezinmeyi hem sayfalar arası konu ilişkisini arama motoruna anlatır.
Site yenilemede eski ve yeni sayfaların metinlerinin karşılaştırılıp hiçbir cümlenin kaybolmadığının ve uydurulmadığının kanıtlanması. Yenileme sonrası trafik düşüşünün en büyük panzehiridir.
Bir işin baştan sona geçtiği adımların sırası. Yapay zeka projelerinin çoğu modelde değil, iş akışına yerleşemediği için sonuç vermez.
Yapılandırılmış veriyi sayfaya script etiketiyle gömme biçimi. Görünen tasarımı değiştirmeden makineye ek bilgi verir.
Videonun ilk saniyelerinde izleyiciyi tutan açılış. Ölçümler ilk üç saniyeyi izleyenlerin büyük kısmının videoda kaldığını gösterir.
Bir üretim adımının çıktısı belirli koşulları sağlamadan bir sonraki adıma geçilmesini engelleyen kontrol noktası. Örnek: altyazı sesle hizalanmadıysa render alınamaz.
Dikey videoda izleyicilerin ilk saniyelerde geçip gitme yüzdesi. İlk üç saniyede dörtte birin üzerine çıkması açılışın değişmesi gerektiğini söyler.
Gönderilen her teklifin sonucunun ve nedeninin kaydedildiği tablo. On kayıttan sonra fiyat ve kapsam kararları tahmine değil veriye dayanır.
Altyazının cümle değil kelime zamanına hizalanması. Dikey videolarda izlenme süresini en çok etkileyen ayrıntılardan biridir.
Her slayt için 30-60 saniyelik konuşma metni. Süre bütçesini önceden görmeyi ve provada sürprizle karşılaşmamayı sağlar.
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu. Müşteri verisiyle çalışan her araç ve mail akışında aydınlatma ve saklama süresi yükümlülüğü doğurur.
En büyük içerik ögesinin ekrana gelme süresi. 2,5 saniyenin altı iyi kabul edilir; genelde büyük görseller ve yavaş sunucu yanıtı bozar.
İletişim bilgisi karşılığında verilen küçük dijital değer. İyi olanı, ürünün çözdüğü sorunun bir dilimini gerçekten çözer.
Metni tahmin ederek üreten büyük ölçekli yapay zeka modeli. Bilgiyi bir veri tabanından çekmez, olasılıkla üretir; bu yüzden kaynak ve kontrol kapısı olmadan kullanıldığında hata payı taşır.
Sitenin köküne konan, yapay zeka araçlarına siteyi düz metinle özetleyen dosya. Robots.txt gibi zorunlu değildir; modele doğru özeti hazır sunmayı amaçlar.
Tek tek istem (prompt) yazmak yerine, bir işi baştan sona götüren kapılı bir üretim döngüsünü tarif etme disiplini. Çıktının kalitesi istemin şansına değil, döngünün adımlarına ve kontrol kapılarına bağlanır.
Algılanan ses yüksekliğinin ölçü birimi. Sosyal platformlarda -14 LUFS civarı teslim, videoların birbirine göre kısık ya da patlak duymasını engeller.
Renk, yazı tipi, ton ve tekrar eden ifadelerin tek dosyada toplandığı kaynak. Tüm sistemler aynı çekirdeği okuduğu için çıktı dili sistemden sisteme kaymaz.
Yapay zeka ajanlarının dış araç ve veri kaynaklarına standart bir arayüzle bağlanmasını sağlayan protokol. Her araç için ayrı entegrasyon yazma ihtiyacını azaltır.
Arama sonucunda başlığın altında görünen 150-160 karakterlik özet. Sıralamayı doğrudan belirlemez, tıklanma oranını belirler.
Bilgiyi taşıyan hareketli grafik ögesi: kart, sayaç, alt bant. Süslemek için değil, cümleyi görünür kılmak için kullanılır.
Kod yazmadan, hazır bloklarla araç kurma yaklaşımı. Hızlı başlatır; veri sahipliği, maliyet ve özelleştirme sınırlarına çarptığında pahalıya döner.
Bir videonun izleyici başına ortalama kaç saniye izlendiği. Görüntülenme sayısından çok daha güvenilir bir kalite göstergesidir.
Bir işi otomatikleştirmenin kendini amorti ettiği tekrar sayısı. Kurulum süresi, işin süresi ve aylık tekrar sayısıyla hesaplanır.
Google'ın gönderenlere spam oranı ve alan adı itibarı gibi verileri gösterdiği ücretsiz paneli. Teslim sorunlarında tahmin yerine veriyle çalışmayı sağlar.
Bir yapay zeka modelinden istenen çıktıyı almak için istemi biçimlendirme pratiği. Tek seferlik işlerde işe yarar; tekrar eden üretimde sonucun her seferinde değişmesine yol açtığı için tek başına yetersiz kalır.
Modelin cevabı üretmeden önce kendi belgelerinden ilgili parçaları getirip kullanması. Uydurma riskini düşürür ama getirilen kaynağın kalitesine bağımlıdır.
Videoyu React bileşenleriyle kodla üretmeye yarayan çatı. Grafiklerin her seferinde aynı çıkması gerektiği hatlarda elle kurguya göre büyük avantaj sağlar.
Zaman çizelgesindeki tüm katmanların tek video dosyasına işlenmesi. Otomatik denetimden geçmeden alınan render, hatayı yayına taşır.
Tarayıcı botlarına hangi bölümlerin taranabileceğini söyleyen kök dosya. Yanlış bir satır, sitenin tamamını aramadan silebilir.
Bir yatırımın getirdiği net faydanın maliyetine oranı. Yapay zeka projelerinde en sık atlanan adım, ROI'nin daha en başta ölçülebilir tanımlanmasıdır.
Bir yazılımı aylık veya yıllık kira ile kullanma modeli. Kullanıcı sayısı ve özellik paketleri büyüdükçe maliyeti işin kendisiyle orantısız artabilir.
Belirli gün aralıklarıyla planlanmış çok adımlı ulaşım akışı. İyi bir sekansta yanıt gelen kişi otomatik olarak akıştan çıkar.
Bir sayfanın arama motorlarında (çoğunlukla Google) organik olarak bulunmasını iyileştirme çalışması. Teknik sağlık, içerik uygunluğu ve otorite olmak üzere üç ayağı vardır.
Arama sonuç sayfası. Mavi bağlantıların yanında öne çıkan cevaplar, videolar ve yapay zeka özetleri de bu sayfada yer alır.
Adresin geçersiz olması nedeniyle mailin teslim edilememesi. Yüksek sert dönüş oranı, listenin doğrulanmadığının en net işaretidir.
Ses seviyesi eşiğin altında kalan boşlukların otomatik atılması. Konuşma temposunu doğallığı bozmadan sıkıştırır.
Ajana her çalıştırmada verilen kalıcı rol ve kural metni. İyi yazılmış bir sistem istemi, aynı işi her seferinde aynı çerçevede yaptırır.
Sitedeki adreslerin listelendiği XML dosyası. Arama motorunun yeni sayfaları daha hızlı keşfetmesini sağlar.
Bir işin nasıl yapılacağını adım adım yazan belge. Döngü mühendisliğinin kağıt üstündeki atasıdır; fark, SOP'un insanı, döngünün ajanı yönetmesidir.
Daha önce ilişki kurulmamış bir kişiye gönderilen, kişiye özel ilk temas e-postası. Toplu bültenden farkı, tek kişi için yazılmış olması ve tek bir küçük adım istemesidir.
Alıcıların maili spam olarak işaretleme yüzdesi. Büyük sağlayıcılar 0,3 seviyesini eşik kabul eder, 0,1 altını önerir.
Alan adı adına hangi sunucuların posta gönderebileceğini belirten DNS kaydı. Eksikse mailler büyük ihtimalle spam klasörüne düşer.
Tek dosyada çalışan gömülü veri tabanı. Küçük iş araçlarında sunucu kurmadan gerçek veri tabanı imkanı verir.
Sunucuda çalışan bir uygulama olmadan, hazır HTML dosyalarının servis edildiği site. Hızlı, ucuz ve saldırı yüzeyi küçüktür.
Bir fikri sahnede veya ekranda anlatan slayt seti. Her slaytta tek mesaj kuralı, deste uzunluğundan çok anlaşılırlığı belirler.
Bir araçta neyin ne zaman değiştiğini tutan kısa kayıt. Üç ay sonra 'bu neden böyle çalışıyor' sorusunun tek güvenilir cevabıdır.
Ürünün bir kez satın alınıp süresiz kullanılması. Abonelikten farkı, maliyetin kullanım süresiyle birlikte büyümemesidir.
Alıcının tek tıkla listeden çıkabilmesini sağlayan başlık standardı (RFC 8058). Pazarlama gönderimlerinde büyük sağlayıcılar tarafından zorunlu tutulur.
Görüşmede konuşulanı kapsam, fiyat ve süreyle sabitleyen kişiye özel belge. Görüşmeden sonraki saatlerde gönderildiğinde kazanma oranı belirgin yükselir.
Hızlı çözüm uğruna ertelenen düzenleme işlerinin birikmesi. Küçük araçlarda en sık biçimi, belgelenmemiş ve testsiz kalan akışlardır.
Gönderilen mailin spam yerine gelen kutusuna ulaşma oranı. Metinden çok teknik kayıtlar, hacim düzeni ve yanıt oranı belirler.
Modelin metni işlerken kullandığı en küçük parça; kabaca bir kelimenin bir bölümü. Maliyet ve bağlam sınırı token üzerinden ölçülür.
Kullanıcının sorusunun cevabını sonuç sayfasında alıp hiçbir siteye tıklamadan aramayı bitirmesi. 2026 ölçümlerinde ABD Google aramalarının üçte ikisinden fazlası bu şekilde bitiyor.
Bağlantıya eklenen ve trafiğin kaynağını bildiren parametreler. Hangi paylaşımın gerçekten satış getirdiğini ayırt etmeyi sağlar.
Sesi zaman damgalı metne çeviren açık model. Kelime düzeyinde zaman verdiği için altyazı senkronunun ve kesim kararlarının temelini oluşturur.
Terminalde veya editörde çalışan, dosya okuyup yazabilen ve komut çalıştırabilen yapay zeka aracı (Claude Code, Cursor, Codex, Gemini CLI). Sohbet kutusundan farkı, konuşmayı bilgisayarda gerçek dosya değişikliğine çevirmesidir.
Arama sonuçlarının en üstünde modelin ürettiği özet blok. Göründüğü sorgularda organik tıklama oranı belirgin düşer, bu yüzden içerik stratejisi tıklamadan çok anılmaya kayar.
Sayfadaki içeriği makinelerin anlayacağı şemayla (schema.org, JSON-LD) etiketleme. Makale, SSS ve tanım listelerinin hem aramada hem yapay zeka cevaplarında doğru yorumlanmasını sağlar.
Verinin düzenli aralıkla kopyalanıp saklanması. Kendi bilgisayarında çalışan araçlarda, sağlayıcı yerine sorumluluğu sana geçirdiği için zorunludur.
Siteden hiçbir bağlantıyla erişilemeyen sayfa. Site haritasında olsa bile keşfedilme ve sıralanma şansı düşüktür.
Arama sonuçlarının en üstünde, sayfadan doğrudan alınan kısa cevap bloğu. Sayfada 40-60 kelimelik net bir tanım bulunması bu bloğa girme ihtimalini artırır.
Bu aramaya uyan kavram yok. Farklı bir kelime dene ya da bize sor, eksik kavramları ekliyoruz.