İçeriğe atla
Ana sayfaBlog › Yapay zeka araçları
Yapay zeka araçları · Güncellendi: · 3 dakika okuma · Yazı 37/50

Prompt nedir, nasıl yazılır?

Kısa cevap

Prompt, yapay zeka modeline verilen talimattır ve kalitesi çıktının kalitesini doğrudan belirler. İyi bir talimat altı parçadan oluşur: rol, görev, bağlam, biçim, sınırlar ve örnek. En çok fark yaratan parça örnektir; istenen çıktının bir örneğini göstermek, aynı şeyi on cümleyle tarif etmekten daha isabetli sonuç verir. Uzunluk kendi başına erdem değildir: gereksiz ayrıntı modeli dağıtır, eksik bağlam ise modeli varsayım yapmaya zorlar. Tekrarlanan işlerde talimat sohbette değil dosyada tutulur.

Aynı modele aynı işi yaptırdığında iki farklı kişi çok farklı sonuçlar alır. Fark modelde değil talimattadır ve bu fark, yapay zekadan alınan verimin en büyük değişkenidir.

Bu yazı iyi bir talimatın altı parçasını, örnek vermenin neden en güçlü teknik olduğunu, uzunluk dengesini ve sonucu bozan yaygın kalıpları anlatıyor.

Talimatın altı parçası

  1. Rol: modelin hangi bakış açısıyla çalışacağı. “Teknik dokümantasyon editörüsün” gibi.
  2. Görev: ne yapılacağı, tek cümlede ve emir kipinde.
  3. Bağlam: işin arka planı, kime yönelik olduğu, hangi kısıtların bulunduğu.
  4. Biçim: çıktının nasıl görüneceği. Tablo mu, madde listesi mi, kaç kelime?
  5. Sınırlar: neyin yapılmayacağı. Çoğu talimatta eksik olan parça budur.
  6. Örnek: istenen çıktının kısa bir örneği.

Altısı her zaman gerekmez; basit bir işte görev ve biçim yeterlidir. Ancak çıktı beklediğin gibi gelmiyorsa, eksik olan parça neredeyse her zaman bu altısından biridir.

Neden örnek en güçlü teknik?

Bir çıktının nasıl görünmesi gerektiğini tarif etmek zordur; göstermek kolaydır. “Kısa ve profesyonel yaz” cümlesi her okuyucuda farklı bir şey çağrıştırır, bir örnek ise tek bir şeyi gösterir.

Pratik yöntem şudur: istediğin çıktıya en yakın örneği bul, talimata yapıştır ve “bu tonda ve bu uzunlukta” de. Örnek kendi geçmiş çalışmandan geliyorsa sonuç doğrudan senin diline yaklaşır.

İki örnek, bir örnekten belirgin biçimde iyidir çünkü ortak deseni gösterir. Üçten fazlası nadiren ek fayda sağlar.

Bu mantık marka diliyle üretim yazısındaki yaklaşımın da temelidir.

Uzunluk dengesi

Uzun talimat her zaman iyi talimat değildir. İki uçta da kayıp vardır.

Çok kısa talimat modeli varsayım yapmaya zorlar. Varsayımlar genellikle ortalama bir çıktı üretir; ortalama çıktı da kullanılamaz.

Çok uzun talimat ise dikkat dağıtır. Yirmi kuralın bulunduğu bir talimatta bazı kurallar sessizce atlanır. Kritik kuralları başa ve sona koymak, ortada kaybolmalarını engeller.

Pratik ölçü şudur: talimatı okuyan yeni bir çalışan işi yapabilir mi? Yapabiliyorsa yeterlidir. Yapamıyorsa eksik olan bilgiyi ekle, süslemeyi değil.

Sonucu bozan dört kalıp

Olumsuz talimat yığını. “Şunu yapma, bunu yapma” listesi, ne yapılacağını söylemez. Her olumsuz kuralın yanına olumlu karşılığını yaz.

Aynı anda çok iş. Bir talimatta hem araştırma hem yazma hem biçimlendirme istemek, üçünün de ortalama yapılmasıyla sonuçlanır. İşleri sıraya böl.

Bağlamı eksik bırakıp düzeltmeyle ilerlemek. Sohbette adım adım düzeltmek kısa vadede işe yarar ama tekrarlanabilir değildir. Düzeltmeleri talimata geri yaz.

Ölçüt vermemek. “İyi olsun” ölçüt değildir. Ölçüt, çıktının kontrol edilebileceği somut bir koşuldur; kalite kapısı tam olarak budur.

Talimatı test etmenin yolu

İyi talimat yazılmaz, geliştirilir. Geliştirmenin yolu da tek bir çıktıya bakmak değil, küçük bir test setidir.

Yöntem şudur: işin beş farklı girdisini seç ve talimatı beşinde birden çalıştır. Beş çıktıdan kaçı doğrudan kullanılabilir? Bu oran, talimatın gerçek başarı ölçüsüdür. Tek bir iyi çıktı, talimatın iyi olduğunu göstermez; şans olabilir.

Seçilecek beş girdi rastgele olmamalıdır: biri tipik durum, ikisi sık görülen varyasyon, ikisi de bilinen uç durum olsun. Uç durumlar talimatın nerede kırıldığını gösterir ve düzeltmelerin çoğu oradan çıkar.

Talimatı her değiştirdiğinde aynı beş girdiyle yeniden çalıştır. Bir düzeltmenin başka bir durumu bozup bozmadığını ancak böyle görürsün. Bu küçük set, zamanla işin kurumsal hafızasına dönüşür.

Talimatı dosyada tutmak

Bir işi ikinci kez yapıyorsan, talimat sohbet penceresinde kalmamalıdır. Dosyada tutulan talimatın üç avantajı vardır.

Tekrarlanabilirlik: aynı girdiyle aynı sonucu alırsın.

Geliştirilebilirlik: her turdan sonra talimatı düzeltirsin ve düzeltmeler birikir. Bu birikim, döngü kurmanın özüdür.

Devredilebilirlik: talimat bir dosyaysa başkası da çalıştırabilir. Kafada duran bilgi devredilemez.

Dosyanın adı ve yeri önemli değildir; değişmeyen tek kural, her düzeltmenin dosyaya geri yazılmasıdır.

Sık sorulan sorular

İyi bir prompt kaç kelime olmalı?

Sabit bir uzunluk yoktur. Ölçüt şudur: talimatı okuyan yeni bir çalışan işi yapabilir mi? Çok kısa talimat modeli varsayıma zorlar, çok uzun talimatta ise bazı kurallar sessizce atlanır.

Prompt'a örnek eklemek gerçekten fark yaratır mı?

En çok fark yaratan teknik budur. Bir çıktıyı tarif etmek zordur, göstermek kolaydır. İki örnek bir örnekten daha iyidir çünkü ortak deseni gösterir; üçten fazlası nadiren ek fayda sağlar.

Talimatı her seferinde yeniden yazmak gerekir mi?

Bir işi ikinci kez yapıyorsan hayır. Talimat dosyada tutulur; böylece tekrarlanabilir olur, her turdaki düzeltmeler birikir ve iş başkasına devredilebilir hâle gelir.

Hazır döngü

Talimatı her seferinde yeniden yazma

Bu yazıda anlatılan altı parçalı talimat yapısı, dört üretim ajanının her birinde dosya hâlinde hazır geliyor. Tek seferlik lisans, abonelik yok; her ay yama ve güncellemeler e-postana gelir.

Profil Paketleri · 3 Ajan · Satın al 4 ajanın tamamını gör

İlgili yazılar

Yapay zeka çıktısında kalite kapısı Loop engineering nedir? Claude Code nedir? Sözlük: yazılarda geçen 100 kavramın kısa tanımı